Over Artikel 107: Deze federale wetgeving zorgt voor een hervorming binnen de sector ggz. Bedoeling is de ambulante zorg beter uit te werken en ervoor te zorgen dat patiënten zo lang mogelijk in thuissituatie kunnen blijven. Het aantal ziekenhuisbedden wordt afgebouwd.
UilenSpiegel krijgt subsidies om mee te werken aan de implementatie van artikel 107. Dit betekent een volwaardige partner worden in de ambulante zorg, advies verlenen en meewerken aan de uitbouw van het netwerk rond de patiënt. Het inzetten van ervaringsdeskundigen is hier onderdeel van.
Meer over Artikel 107:
‘Artikel
107’ is een artikel uit de ziekenhuiswet dat het mogelijk maakt dat
psychiatrische ziekenhuizen middelen waarmee momenteel
“ziekenhuisbedden” betaald worden, op een andere manier invullen. Deze
voorzieningen kunnen dus met een gedeelte van hun financiering van
ziekenhuisbedden nieuwe zorgvormen creëren.
In artikel 107 wordt
gesteld dat organisaties van de GGZ volgens de principes van netwerken
en zorgcircuits moeten uitgebouwd worden. Artikel 107 is dus eigenlijk
een middel waarbij de federale overheid de ontwikkeling van
alternatieve zorgvormen die vertrekken vanuit een zorgcircuit en
netwerkgedachte stimuleert. Daarbij wil de overheid dat mensen in hun
thuisomgeving kunnen blijven en hun eigen sociale contacten kunnen
behouden. De uitbouw van een laagdrempelige en gespecialiseerde
eerstelijnshulp zal ervoor moeten zorgen dat de geestelijke
gezondheidszorg toegankelijker wordt. Nu wordt die nog al te vaak als
stigmatiserend beschouwd.
De vijf functies waarop de projecten van Artikel 107 zich moeten oriënteren:
1: activiteiten inzake preventie, promotie van de ggz, vroegdetectie, screening en diagnosestelling 2: ambulante intensieve behandelteams voor zowel acute als chronische psychische problemen 3: rehabilitatieteams die werken rond herstel en sociale inclusie 4: intensieve residentiële behandelunits voor zowel acute als chronische psychische problemen wanneer een opname noodzakelijk is 5:
specifieke woonvormen waarin zorg kan worden aangeboden indien het
thuismilieu of het thuisvervangend milieu hiertoe niet in staat is 1: activiteiten inzake preventie, promotie van de ggz, vroegdetectie, screening en diagnosestelling De eerste functie heeft betrekking op preventie, vroegdetectie en vroeginterventie. Dat
impliceert: ingaan op een aanmelding, diagnose en indicatiestelling,
eerste interventies en dit, bij voorkeur, in de woonplaats van de
patiënt. Indien nodig, zal de therapeutische continuïteit op lange
termijn verzekerd worden. Vanuit de ambulante sector, in casu de
cgg, wordt outreaching voorzien naar belendende sectoren om deze eerste
functie mogelijk te maken. Bij de uitwerking van deze functie is
het tevens belangrijk dat ook de eerstelijnszorg (in casu de huisarts)
mee betrokken wordt. 2: ambulante intensieve behandelteams voor zowel acute als chronische psychische problemen De
tweede functie heeft betrekking op de behandelteams in de
thuisomgeving. Dat zijn enerzijds de teams die zich richten naar
personen in een subacute of acute toestand. Anderzijds zijn het de
teams die zich richten naar personen met chronische psychiatrische
problemen. Deze functie introduceert een nieuwe vorm van
geestelijke gezondheidszorg. Die zal sneller toegankelijk zijn en
aangepaste zorg aanbieden aan mensen in hun thuisomgeving. Het
betreft dus de oprichting van een mobiele dienst die in crisissituaties
onmiddellijk en intensief kan optreden. De intensiteit en de duur van
een interventie door zo’n dienst zal worden aangepast voor patiënten
met een chronische problematiek. Zo biedt deze mobiele dienst dus een
alternatief voor een ziekenhuisopname. Deze nieuwe zorgvorm zal
zijn acties laten aansluiten bij de eerste functie en voegt daar
mobiliteit en expertise aan toe. Die samenwerking gebeurt
gestructureerd en kadert in een algemene aanpak. Op basis van de
individuele noden van de zorgvrager en in functie van zorgcontinuïteit
kunnen ook de verder beschreven functies hierop aansluiten. 3: rehabilitatieteams die werken rond herstel en sociale inclusie De
derde functie behoort tot het domein van de psychosociale
rehabilitatie. Het komt er bij deze functie op neer bepaalde
programma’s aan te bieden aan mensen met psychiatrische problemen die
zich in een specifiek stadium van hun ziekte bevinden. Psychosociale
rehabilitatie is een dynamisch en langdurig proces. Het stelt de
patiënten in staat om zich opnieuw in de maatschappij en het
beroepsleven te integreren. Om dit te kunnen realiseren is er een
inclusief en transversaal beleid nodig. Het programma is op maat
gemaakt en zorgt ervoor dat deze patiënten vaardigheden kunnen
ontwikkelen vb. sociale vaardigheden, nodig om autonoom in het
dagdagelijkse leven te functioneren. Die vaardigheden worden
aangeleerd via het terug opnemen van een leven (sociaal, cultureel) in
de gemeenschap. Ook worden aangepaste beroepsmogelijkheden uitgewerkt. Deze
specifieke programma’s kunnen worden opgestart naar aanleiding van of
aanvullend bij de basisopdrachten uit de eerste functie. De programma’s
kunnen ook een vervolg zijn op de interventies in de leefomgeving door
de mobiele teams uit de tweede functie. 4: intensieve residentiële behandelunits voor zowel acute als chronische psychische problemen wanneer een opname noodzakelijk is De
vierde functie betreft het intensifiëren van de residentiële
gespecialiseerde zorg. Deze functie is bedoeld voor personen die zich
in een zodanige ernstige fase van hun problematiek bevinden dat
hulpverlening in de eigen leef- of woonomgeving tijdelijk niet
aangewezen is. Deze units kunnen specifieke residentiële,
intensieve observatie en behandeling aanbieden. Het accent ligt daarbij
op acute zorg, indicatie- en diagnosestelling en intensieve behandeling. Kenmerkend
voor deze kleinschalige units zijn een korte verblijfsduur, een hoge
intensiteit en frequentie van zorg, en dit aangeboden door
gespecialiseerd personeel. Zodra een persoon opgenomen wordt, dient men
al rekening te houden met alle aspecten van de zorgcoördinatie.
Belangrijk hierbij zijn het ontslagmanagement met het oog op
(vroeg)tijdig ontslag, filters voor opname (minstens een gecoördineerde
aanmeldingsprocedure), en follow-up na de acute fase (zo mogelijk door
de hulpverlener/ het team dat het dichtst bij de patiënt staat). Dankzij
een constante communicatie met de andere functies wordt de link met het
sociale netwerk van de patiënten behouden. Zo wordt de mogelijkheid op
een terugkeer naar de thuisomgeving en op integratie in de maatschappij
zo groot mogelijk gehouden. Een crisis vereist steeds een
gespecialiseerde diagnostiek met een medische somatische,
psychologische en psychiatrische benadering die verzekerd moet kunnen
worden binnen elke functie van het netwerk. Een psychiatrische
noodsituatie bevat een aspect van urgentie betreffende psychiatrische
pathologieën waarvoor specifieke residentiële opvangmodaliteiten
noodzakelijk zijn. 5:
specifieke woonvormen waarin zorg kan worden aangeboden indien het
thuismilieu of het thuisvervangend milieu hiertoe niet in staat is De
vijfde functie heeft betrekking op de ontwikkeling van specifieke
woonplaatsen voor personen met een gestabiliseerde chronische
psychiatrische problematiek. Het gaat om personen met beperkte
mogelijkheden tot integratie in de maatschappij. Deze woonvormen hebben als doel de organisatie van het dagelijkse leven te ondersteunen. Uiteindelijk
is het de bedoeling om de integratie van deze patiënten in de
maatschappij te vergemakkelijken. Dat gebeurt via geïndividualiseerde
programma’s die rekening houden met de autonomiebehoeften van de
personen in kwestie. Deze programma’s zijn geïntegreerd in de
samenleving. Ze worden georganiseerd in de vorm van beschermde
woonplaatsen/beschut wonen, gesuperviseerde appartementen of elke
andere aangepaste woonvorm.