ga naar...
- Memorandum UilenSpiegel
Antwoorden van politieke partijen:
- CD&V
- Groen!
- NVA (geen antwoord gekregen)
- SP.A,
- Spirit
- PVDA+
- VLD

_____________________________________________

Onze Vlaamse politieke partijen aan het woord

Hier onder vindt u het memorandum van onze vereniging, met voor ogen de federale verkiezingen die plaats zullen vinden op 10 juni a.s. UilenSpiegel besteedt hierbij in het bijzonder aandacht aan de standpunten ( partijprogramma’s ) van de verschillende Vlaamse democratische partijen betreffende ons memorandum. Aan de voorzitters van CD&V ; Groen!, NVA, SPA, Spirit, PVDA+ en VLD en stelden we volgende twee vragen :

1) Wat zal uw partij concreet doen, indien ze deelneemt aan de volgende federale regering, om onze punten ( die u prioritair vindt ) mee op te nemen en te realiseren in het kader van een nieuw te maken federaal bestuursakkoord ?
2) Een korte voorstelling van wat uw partij gerealiseerd heeft aangaande “patiëntenvertegenwoordiging geestelijke gezondheidszorg ( = ggz ) en patiëntenrechten in de ggz ?

Wij publiceren hun bijdrage onder ons memorandum zonder verder commentaar van onze redactie : Aan u de keuze op 10 juni in het stemhokje !

_____________________________________________

Memorandum van UilenSpiegel, Patiëntenvertegenwoordiging Geestelijke Gezondheidszorg, voor het werkjaar 2007 met als jaarthema “Na 10 jaar vechten, geef ons onze rechten”

Aan de beleidsverantwoordelijken vraagt UilenSpiegel:

In verband met de toepassing van de wet op de patiëntenrechten:

1. De verhoging van de personeelsnormen in alle psychiatrische voorzieningen om een optimale zorg te kunnen verstrekken en het recht op kwaliteitsvolle dienstverlening (art 5) te realiseren.

2. Dat zorgverleners de zorgketen nooit mogen onderbreken. De zorgverlener mag dus niemand aan de deur zetten zonder een nieuwe en aangepaste hulp binnen de geestelijke gezondheidszorg voor te stellen. Dit recht is omschreven in art 5 van de wet.

3. Een juridische regeling van de dwangbehandeling die meer in overeenstemming is met de wet op de patiëntenrechten

4. Een uitbreiding van de beroepsgroepen in het kader van de wet op de patiëntenrechten.

5.Het schrappen van de therapeutische exceptie uit de wet op de
patiëntenrechten .

6. Dat de onafhankelijkheid van de ombudsinstanties beter gewaarborgd zou worden door het invoeren van onverenigbaarheden tussen de functie van ombudspersoon en andere activiteiten binnen de gezondheidszorg.

7. Dat de Federale Ombudsdienst Patiëntenrechten toegankelijker zou worden voor patiënten en voldoende personeelsondersteuning zou krijgen.

8. Dat de wijze waarop de Federale Ombudsdienst Patiëntenrechten klachten over lokale ombudsdiensten moet behandelen wettelijk vastgelegd wordt.

In verband met de betaalbaarheid van de gezondheidszorg:

9. Dat een betaalbare gezondheidszorg, zoals vervat in art 23 van de grondwet en art 13 van het Europees Sociaal Handvest effectief zou worden gegarandeerd.

10. Dat het aantal plaatsen voor psychiatrische patiënten in het beschut wonen zou worden opgetrokken en de betaalbaarheid van beschut wonen gewaarborgd door de kosten afhankelijk te maken van het inkomen.

11. De uitbouw van een betaalbare thuiszorg en ambulante zorg.

12. Een betere terugbetaling van psychofarmaca. Vooral voor mensen met een beperkt inkomen kan de factuur onverantwoord hoog oplopen.

13. Een nauwgezette opvolging van het voorschrijfgedrag van artsen en het gebruik van medicatie binnen de geestelijke gezondheidszorg om overconsumptie tegen te gaan.

In verband met de kwaliteit van de zorgverlening:

14. De erkenning en bescherming van het beroep van psychotherapeut en klinisch psycholoog en de terugbetaling van de door deze beoefenaars geleverde prestaties.

15. Een betere rechtsbescherming voor personen die op het domein van de (geestelijke) gezondheidszorg in contact komen met charlatans.

16. De uitwerking van preventieve en repressieve maatregelen om slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag van zorgverstrekkers beter te beschermen (o.m. door een aparte strafbaarstelling van “ontucht met misbruik van gezag”).

In verband met preventie en (re)integratie van de psychiatrische patiënt:

17. Dat de overheid investeert in een betere en objectievere informatieverspreiding aangaande geestelijke gezondheid.

18. De uitbreiding en betere financiële ondersteuning van de ambulante centra voor geestelijke gezondheidszorg.

19. Dat patiënten, al dan niet opgenomen in instellingen, een gewaarborgd budget zouden toegekend krijgen om de extra uitgaven die (re)integratie met zich meebrengt te bekostigen.

20. De nodige maatregelen te treffen opdat patiënten progressief opnieuw een volwaardige plaats in het arbeidsproces kunnen verwerven. Bovendien moeten de beschermde werkplaatsen minder afhankelijk worden gemaakt van economische belangen.

21. Om een statuut van ervaringsdeskundige te creëren wat de sociale re(integratie) en rehabilitatie kan bevorderen.

In verband met participatie van de burger in het bijzonder de psychiatrische patiënt:

22. Een actieve ondersteuning van de patiëntenbeweging in het algemeen , en de patiëntenverenigingen binnen de geestelijke gezondheidszorg in het bijzonder.

23. Om alle voorzieningen voor geestelijke gezondheidszorg te verplichten om aan patiënten gestructureerde inspraak te geven

24. In de wet in te schrijven dat de minister van Volksgezondheid bij het opmaken van wetsontwerpen of koninklijke besluiten die patiëntenrechten of – welzijn betreffen, verplicht is het advies in te winnen van de patiëntenorganisaties.

25. In de opleiding van de hulpverleners moet aandacht gaan naar het belang van patiëntenparticipatie.

26. Dat de overheid de provinciale overlegplatforms geestelijke gezondheidszorg de opdracht zou geven de patiëntenparticipatie mee gestalte te geven.

_____________________________________________

Hieronder vindt U de reacties, alfabetisch gerangschikt, van de diverse partijen. Binnen de deadline die we voorstelden, kregen we van de 6 Vlaamse partijen we aanschreven en belden volgende reacties :

CD&V – Geestelijke Gezondheidszorg
In onze samenleving staat het psychisch welbevinden erg onder druk. De prestatiedruk neemt toe in een steeds complexer wordende omgeving, maar ook de onvermijdelijke tegenslagen maken deel uit van ieders leven. Niet iedereen beschikt over eenzelfde veerkracht om met die druk om te gaan.
Geestelijke gezondheid bevorderen is bijdragen tot het psychisch evenwicht van mensen en het draaglijk maken van psychische stoornissen voor patiënten en hun leefomgeving. Geestelijke gezondheidszorg beoogt dat mensen competenties verwerven of ontwikkelen, die de basis vormen voor hun emancipatie en hun maatschappelijk (geïntegreerd) functioneren.

Als CD&V opteren wij ervoor om mensen met een psychiatrische problematiek niet enkel curatief te behandelen, we kiezen ook voor de (her)integratie/activering/rehabilitatie van deze mensen in de samenleving door middel van zorgtrajecten.Het in stand houden van maatschappelijke verbanden en het herstellen van de sociale verbondenheid zijn in de geestelijke gezondheidszorg minstens zo belangrijk als de medische behandeling van de psychische aandoening.

Dit CD&V standpunt bots met het door de Paarse regering gevoerde beleid inzake geestelijke gezondheidszorg. Zo besliste minister Demotte eind 2004 dat de pilootprojecten activering niet meer federaal gefinancierd zouden worden. Minister Onkelinx besliste in 2005 dat de tussenkomst van justitie voor de proefopstellingen in drie psychiatrische ziekenhuizen in Vlaanderen zou worden stopgezet.

Ons project voor de toekomst

 Mensen die psychisch ziek zijn, moeten sneller en op een aangepaste manier worden begeleid en verzorgd.

 Het psychiatrisch zorgaanbod moet zich volledig ontwikkelen in zorgcircuits en netwerken. Een zorgcircuit wordt opgebouwd rond de patiënt en behelst een samenwerking van alle betrokken diensten, elk vanuit zijn eigenheid en specifieke competentie. Dit leidt tot een integrale zorg-aanpak.

 De doelstelling van activering is om in functie van de beperkingen, wensen, noden en behoeften van de cliënten, deze te reïntegreren in de maatschappij op een voor hen zo haalbaar en zo hoog mogelijk niveau. Deze activiteiten kunnen plaatsvinden zowel binnen als buiten GGZ-voorzieningen. Het belang van activering dient tot uiting te komen in het federaal programma inzake geestelijke gezondheidszorg.

 De wachtlijsten in de Geestelijke Gezondheidszorg moeten aangepakt worden door een structurele capaciteitsuitbreiding zowel in de residentiële, maar ook en vooral in de ambulante zorg (Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg).

 Voor chronische psychiatrische patiënten moet er gezocht worden naar langdurige, kleinschalige zorgvormen met de nadruk op een maximale autonomie van de patiënt

 Er is een absoluut gebrek aan toereikende opvangcapaciteit voor kinderen en jongeren met psychiatrische problemen. Hiervoor moet in samenspraak met de gemeenschappen een prioritair uitbreidingsplan opgesteld worden.

 Psychiatrische patiënten met een chronische zorgbehoefte en oudere psychiatrische patiënten moeten opgevangen worden in Psychiatrische Verzorgingstehuizen (PVT). Voldoende personeel en activeringsprogramma’s zijn hierbij nodig.

 De forensische psychiatrische zorg (internering) moet uitgebouwd worden in kleinschalige therapeutische settings naar model van de thans lopende proefprojecten in Rekem, Bierbeek en Zelzate. Hierdoor kunnen de patiënten opnieuw in contact komen met hun oorspronkelijk sociaal netwerk en vergroot de kans op een terugkeer in de samenleving.De gemeenschap heeft er geen enkel belang bij om vele geïnterneerden zonder behandeling achter te laten in de gevangenissen en ze na verloop van tijd met alle risico’s van dien onbehandeld te zien terug keren naar de samenleving.

 Om de wet op de patiëntenrechten voldoende kenbaar te maken bij patiënten en familie dienen patiëntenverenigingen te worden ondersteund in hun streven naar rechten en inspraak van patiënten en familie.

 Binnen de voorzieningen voor geestelijke gezondheidszorg dienen er de nodige mechanismes te worden voorzien om aan patiënten gestructureerde inspraak te geven

 Er moet dringend een sluitende wettelijke bescherming komen van de titel “psychotherapeut” zodat misbruiken en bedrog beter kunnen vermeden worden.

 Psychiaters moeten beter worden betaald voor hun intellectuele prestaties dan nu het geval is. Werken in instellingen en ziekenhuizen moet aantrekkelijker worden gemaakt voor psychiaters. Alleen zo kunnen we verzekeren dat er in de toekomst weer voldoende psychiaters beschikbaar zijn om psychiatrische patiënten tijdig de nodige zorg te geven.

 Via informatie en opleiding willen we verder strijden tegen oude angsten, taboes en ambivalenties in de samenleving ten aanzien van zowel de mensen met psychische stoornissen zelf, als ten aanzien van de beroepsgroepen die zich met die mensen bezig houden.

 Er moet een substantiële en toereikende financiële inhaalbeweging gebeuren voor deze sector. De structurele onderfinanciering moet weggewerkt worden.

Dat de CD&V de geestelijke gezondheidszorg een warm hart toedraagt blijkt duidelijk uit de op Vlaams niveau door minister Vervotte genomen initiatieven;
 van de strijd tegen depressie en suïcide werd een zesde gezondheidsdoelstelling gemaakt
 02.2006 maakte minister Vervotte middelen vrij specifiek gericht op de kwetsbare doelgroep van de holebi's
 03.2006 lanceerde minister Vervotte de campagne ‘Fit in je hoofd, goed in je vel! om het taboe rond geestelijke gezondheidsproblemen te doorbreken
 door sterk Vlaams verzet worden de middelen voor de pilootprojecten activering overgeheveld naar het Budget Beschut Wonen waardoor alsnog het merendeel van de projecten kan worden gecontinueerd
 etc.

_____________________________________________

Groen! over gezondheid

Het gezondheidszorgsysteem knarst. Aan de ene kant is ons land koploper op vlak van overconsumptie aan geneesmiddelen en technische prestaties, aan de andere kant blijkt dat voor maatschappelijk zwakke bevolkingsgroepen onvoldoende basiszorg aanwezig is. Op deze cruciale maatschappelijke uitdagingen moet de politieke wereld antwoorden kunnen geven, maar die blijven vandaag beperkt tot een aantal halfslachtige ad hoc maatregelen.

Groen! pleit voor een globale visie op welke gezondheidszorg de beste garanties geeft op lange termijn voor de patiënt en de samenleving. Een ecologische visie op gezondheidszorg vertrekt vanuit de volgende principes:
1. de patiënt centraal: de ganse organisatie van onze gezondheidszorg moet in functie staan van de noden van de patiënten en dus niet gestuurd worden op basis van de eisen van belangengroepen of de winsthonger van (farmaceutische) bedrijven. Essentieel daarbij is het zelfbeschikkingsrecht van de patiënten.
2. zorgen dat mensen minder ziek worden is een “gezond” uitgangsprincipe: dit is beter voor de mensen en zal ook minder duur zijn voor de sociale zekerheid en dus voor de samenleving. Preventie is daarbij het sleutelbegrip.
3. zieke mensen op een gezonde manier laten genezen: overconsumptie van geneesmiddelen en het nodeloos opdrijven van allerlei technische prestaties ondermijnen niet alleen op financieel vlak onze gezondheidzorg, het is ook een zeer ongezonde manier om patiënten te genezen.
4. iedereen moet kunnen genieten van een kwalitatieve gezondheidszorg: Wanneer iemand ziek wordt mag het geen rol spelen of hij arm of rijk is, of hij maatschappelijk zwak of sterk staat, of hij al dan niet legale papieren heeft. Iedereen heeft evenveel recht op goede en adequate hulp bij gezondheidsproblemen.

Groen! steunt vanuit deze ecologische visie principieel het memorandum van Uilenspiegel en zal in haar programma de volgende accenten leggen:

Patiëntenrechten. Sinds eind 2002 bestaat er dankzij toenmalig minister Magda Aelvoet een wet op de patiëntenrechten waarin een aantal basisrechten opgesomd worden die elke patiënt geniet. Voorheen werden deze rechten afgeleid uit internationale verdragen en algemene rechtsbeginselen, of ze bestonden zelfs niet. De wet op de patiëntenrechten is een grote stap vooruit, maar de ervaring uit de praktijk leert dat de wet nog verder kan worden verfijnd. Zo hebben bijvoorbeeld patiënten uit de geestelijke gezondheidszorg meer bescherming nodig.

Patiëntenparticipatie. Groen pleit voor maximale betrokkenheid van gebruikers bij zorgverlening en zorgorganisaties. Patiënten kunnen immers vanuit hun ervaring als gebruiker vaak wijzen op lacunes in de wetgeving, noden die nog niet werden ingevuld, niet-werkzame beslissingen. Hiervoor zijn goed uitgebouwde en ondersteunde patiëntenorganisaties een must. Patiëntenorganisaties willen ook als gesprekspartner optreden in het gezondheidsbeleid, net als aanbieders, beleidsmakers en onderzoekers. Groen! wil representatieve patiëntenorganisaties erkennen en staffuncties en structuren subsidiëren, patiëntenorganisaties ondersteunen via dossierontwikkeling, patiëntenverenigingen een volwaardige rol geven bij de besluitvorming, een koepelorganisatie patiëntenbelangenverdediging ondersteunen.

Onnodige en overbodige geneesmiddelen en prestaties vermijden. Mensen moeten terug leren uitzieken, de artsen moeten hun voorschrijfgedrag verbeteren, communicatie tussen arts en patiënt kan beter. Groen! wil artsen met een kwaliteitsvol, rationeel en prijsbewust voorschrijfgedrag financieel belonen en dit via de toekenning van een forfaitaire bonus per patiënt. Dit beloningssysteem komt in de plaats van de tariefverhogingen per presatie die elk jaar onderhandeld worden. Voor Groen! kan technologie enkel worden toegepast in het belang van de patiënt.

Geneesmiddelenreclame weren. De informatie die vanuit de farmaceutische firma’s wordt rondgestuurd, is zelfs in het beste geval, niet altijd voldoende objectief wetenschappelijk. Elke firma is er immers op gebrand zo veel mogelijk van haar geneesmiddelen te zien voorschrijven. De promotiekosten van de farmaceutische firma’s, waarvan de commerciële medische vertegenwoordigers zo’n belangrijk deel uitmaakt, bedragen 3 tot 4 maal meer dan de researchkosten. Daarom wil Groen! een structureel netwerk van onafhankelijke artsenbezoekers uitbouwen en een bijdrage heffen op de publiciteitsuitgaven van de farmaceutische industrie (zoals in Frankrijk) om de kostprijs van onafhankelijke medische delegaties te dekken

Herijking nomenclatuur. Ons gezondheidszorgsysteem moet worden uitgezuiverd van onnuttige preventieve en diagnostische middelen, van niet-werkzame behandel- en zorgvormen. Het heeft immers weinig zin om de toegang tot het systeem te bewaken als binnen het systeem onnuttige en zelfs schadelijke prestaties worden terugbetaald. Groen! pleit voor een goedwerkende dienst (Nomenclatuurcommissie) met als taak de doorlichting van de nomenclatuur: onder meer vereenvoudiging, herziening tarieven, nieuwe verstrekkingen. Hierbij wordt rekening houden met onder meer de wetenschappelijke evidentie. Ook moet de vergoeding in functie staan van de therapeutische meerwaarde voor de patiënt. De nomenclatuur moet opgesteld worden op basis van duidelijke gezondheidsdoelstellingen, zoals in Nederland en Noorwegen.

Informatie over gezondheid en preventie in handen van de overheid. Patiënten hebben recht op toegang tot alle soorten informatie over hun gezondheid, ziekten en beschikbaarheid van behandelingen, inclusief informatie over de best beschikbare methode voor de beheersing van hun ziekte. 94% van de informatie in advertenties, brochures of gratis tijdschriften voor dokters heeft geen enkele wetenschappelijke basis. Dat bleek uit een recente studie van het Duitse Instituut voor Evidence Based Medicine. Ook inzake preventie en gezondheidsbevordering is de informatie die de wereld wordt ingestuurd niet altijd onafhankelijk of op wetenschappelijke gegevens gebaseerd.

Groen! wil een halt toeroepen aan de commerciële marketing van de preventie en van gezondheid. Informatie over preventie, gezondheidsvoorlichtingprogramma’s (en ook geneesmiddelen) moet in handen blijven van de overheid. De overheid kan de opdracht om de verspreiding van deze informatie, zowel bij patiënten als bij gezondheidswerkers, het organiseren van campagnes (preventiecampagnes of campagnes over het goed gebruik van een geneesmiddel) toevertrouwen aan erkende organisaties waarin de gezondheidswerkers zetelen.

_____________________________________________

PVDA+ en de patiëntenrechten in de geestelijke gezondheidszorg

Antwoord van Dirk Van Duppen namens de PVDA+ en namens Geneeskunde voor het Volk op de vragen van Uilenspiegel:
3) Wat zal uw partij concreet doen, indien ze deelneemt aan de volgende federale regering, om onze punten ( die u prioritair vindt ) mee op te nemen en te realiseren in het kader van een nieuw te maken federaal bestuursakkoord ?
4) Een korte voorstelling van wat uw partij gerealiseerd heeft aangaande “patiëntenvertegenwoordiging geestelijke gezondheidszorg ( = ggz ) en patiëntenrechten in de ggz ?
De eerste vraag, deelname aan de volgende federale regering, is in de feiten niet concreet van toepassing op de PVDA+.
Dat neemt niet weg dat wij geen positieve invloed kunnen uitoefenen als PVDA+ voor de verdediging van de patiëntenrechten, ook in de sector van de geestelijke gezondheidszorg.
Voor de PVDA+ zijn deze patiëntenrechten zeer belangrijk. Patiënten helpen om hun lot zelf terug in handen te nemen is helend voor de fysieke en geestelijke klachten die de patiënt ondervind. Dat is uitvoerig bewezen in wetenschappelijk onderzoek. Dat ondervinden wij ook als artsen voor het volk in de dagelijkse praktijk. Patiënten-rechten verdedigen is ook samen met de patiënten de strijd aangaan tegen de maatschappelijke oorzaken van het patiënten-onrecht. Dat doen wij ook concreet als PVDA+ dokters. Bijvoorbeeld als wij samen met de patiënten de strijd aangaan tegen de Orde der Geneesheren. De Orde die door haar ondemocratische werking, door haar coörperatistische en pro-liberale opstelling vooral de rijkste artsen, het medisch establishement en de farma-bizz beschermt tegen de patiënten. Op vlak van patiëntenrechten heeft deze instelling nog nooit iets positief weten te realiseren.

Ik kan mij namens de PVDA+ inhoudelijk geheel terugvinden in het ‘Memorandum van UilenSpiegel, patiëntenvertegenwoordiging Geestelijke Gezondheidszorg voor het werkjaar 2007’.
Het toepassen van vele van deze geëiste maatregelen vergt dat er meer financiële middelen gaan naar de gewone gezondheidszorg van mensen, in het bijzonder de geestelijke gezondheidszorg. Deze laatste is in België, nog sterker dan in de buurlanden, ondergefinancierd.
Met PVDA+ en Geneeskunde voor het Volk ijveren wij voor een betere financiering van deze zorg, betaald door ondermeer de 1,5 miljard euro die via het Kiwimodel bij Big Pharma kan gehaald worden.

We willen de strijd voor de patiëntenrechten in de geestelijke gezondheidszorg ook zien als onderdeel van een globale strijd voor een betere en toegankelijkere zorg voor iedereen.
Concreet ijvert de PVDA+ op korte en middellange termijn voor volgend acht puntenprogramma van Geneeskunde voor het Volk

1. Gratis Geneeskunde van hoge kwaliteit voor iedereen, in het kader van een nationale en sterke, Sociale Zekerheid
2. Afschaffing van de prestatiegeneeskunde. Invoering van een vast maandloon voor al het medische personeel, inbegrepen: dokters, specialisten en apothekers.
3. Oprichten van een Nationale Gezondheidsdienst met vertegenwoordiging van patiënten en een doorzichtige besluitvorming
4. Openhouden van alle Openbare Ziekenhuizen.
5. Alle ziekenhuizen volledig toegankelijk voor iedereen.
6. Een geneesmiddelenbeleid dat op basis van openbare aanbesteding van ieder geneesmiddel het beste product kiest aan de laagste prijs en kosteloos voor de patiënt.
7. Voorrang geven aan preventie, in de ruime zin van het woord: een goede sociale zekerheid, een gezond milieu, een betere arbeidsbescherming en een goede huisvesting.
8. Afschaffing van de Orde van Geneesheren en vervanging door een Hoge Raad voor Medische Ethiek.

Geneeskunde voor het Volk is een initiatief van de PVDA en streeft naar een maatschappij waar niet de winst maar de mens centraal staat

_____________________________________________

Sp.a-visie op de geestelijke gezondheidszorg

Thuiszorg
Er is in Vlaanderen dringend nood aan meer psychiatrische thuiszorg en aan ambulante geestelijke gezondheidszorg. De psychiatrische thuiszorg is het samengaan van de reguliere thuiszorg en de gespecialiseerde psychiatrische zorg. Nu zijn er nog teveel blinde vlekken.

Centra Geestelijke Gezondheidszorg
We willen de centra voor geestelijke gezondheidszorg uit de taboesfeer halen en beter toegankelijk maken. Van hen verwachten we de daadwerkelijke ondersteuning van de eerste lijn – ocmw’s, huisartsen, opvangcentra,…- en een striktere prioriteitsstelling inzake de problemen en de doelgroepen die in het centrum behandeld worden.. Dit is onder meer essentieel voor de aanpak van het toenemende probleem van depressieve aandoeningen.

Opvang minderjarigen
Binnen de centra voor geestelijke gezondheidszorg moeten absoluut meer aandacht en middelen besteed worden aan de opvang van kinderen en jongeren. Wachtlijsten leiden tot onomkeerbare drama’s en zijn onaanvaardbaar. Een beter uitgebouwde opvoedingsondersteuning is nodig om sneller vast te stellen of professionele psychiatrische hulp nodig is. De opname in een instelling van jongeren met ernstige psychiatrische problemen kan dikwijls vermeden worden door kinderpsychiatrische hulp aan huis. Daarvoor komt gedurende enkele maanden een psychiatrisch team bij de jongere thuis om te werken met de jongere zelf, de ouders, de school, de buurt…Ook bij opnames in instellingen of ziekenhuizen dient de begeleiding van de familie voorzien te worden.

Gezinsbegeleiding
Gezinsbegeleiding moet een vast onderdeel worden van de behandeling in de psychiatrische centra. In veel psychiatrische ziekenhuizen worden gezinsleden nu al zeer nauw betrokken bij de therapie, waardoor de kansen op succes sterk toenemen. De gezinsbegeleiding moet ook in de normering en financiering aan bod komen. Ook patiënten- en familieverenigingen hebben hierin een rol te spelen.

Huisvesting
Één op vier daklozen zijn chronische psychiatrische patiënten. Teneinde de woningnood van chronische psychiatrische patiënten weg te werken moeten de bestaande woonmogelijkheden (beschut, begeleid wonen e.d.m.) versterkt worden, met voldoende financiële middelen. Op basis van de bestaande ‘good practices’ kunnen nieuwe aangepaste woonformules erkend en ondersteund worden.

Tewerkstelling
Heel wat chronische psychiatrische patiënten –vaak goed geschoolden- kunnen werken in de reguliere economie op voorwaarde dat ze kunnen genieten van een flexibel regime. Dit kan door hen per discipline onder te brengen in een ‘pool’, bijv. op het vlak van informatica, binnen de sociale economie van waaruit ze deeltijds en flexibel gedetacheerd worden naar bedrijven.

Zelfdoding
Zelfdoding komt in Vlaanderen veel meer voor dan in andere landen. Vele mensen kunnen niet meer mee. Er is teveel stress op school, op het werk, in het gezin. Ook ouderen zien in zelfdoding soms een uitweg voor hun eenzaamheid, vertwijfeling, toenemende zorgafhankelijkheid en mentale ontreddering. Zelfmoordpreventie moet een belangrijk aandachtspunt van het beleid worden. Daarnaast is het dringend nodig begeleidingsmogelijkheden te creëren voor de nabestaanden. Momenteel bestaat deze begeleiding haast volledig uit vrijwilligerswerk.

Oudere patiënten
Ouderen met psychische problemen vormen, omwille van de veroudering van de bevolking, een groeiende doelgroep, waarvoor specifieke aandacht vereist is. Psychiatrische patiënten worden geweigerd in rusthuizen omdat de zorg tekort schiet. De financiering van de personeelsomkadering op basis van de Katzschaal houdt te weinig rekening met het psychische functioneren, daarvoor is de Europese RAI-schaal een geschikter instrument. Met voldoende begeleiding kunnen veel oudere psychiatrische patiënten in een conventionele rusthuisomgeving opgevangen worden.

Patiëntenrechten
Kwaliteit in de zorg gaat niet enkel over diagnostiek en techniek maar ook over de manier waarop met patiënten wordt omgegaan, hoe ze behandeld worden, geïnformeerd, begeleid, of ze ernstig genomen worden of niet. De wet inzake patiëntenrechten van 22 augustus 2002 is daarom een waardevol initiatief, omdat deze wet voor het eerst een duidelijke opsomming geeft van de rechten die de patiënt kan doen gelden. Hij kan zelf zijn beroepsbeoefenaar kiezen, heeft recht op informatie, kan zijn patiëntendossier inkijken… De wet is ook een aansporing voor artsen, tandartsen, verpleegkundigen, apothekers, enz. om hun houding tot de patiënt te wijzigen in de zin van meer openheid en communicatie. Patiëntenverenigingen evenals ziekenfondsen hebben een belangrijke informerende en ondersteunende taak te vervullen bij de vertaling en de toepassing van deze wetgeving in de praktijk, zeker voor patiënten met een verminderde zelfredzaamheid.
De behandeling van klachten is het essentiële sluitstuk om de rechten van de patiënt te waarborgen. Op dit vlak stelt zich echter problemen inzake de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de ombudsdiensten, onderbemanning van de federale ombudsdienst, onbekendheid van de diensten bij de patiënten en opleidingstekorten bij de ombudspersonen.
We hebben al een wetsvoorstel ingediend om hieraan te verhelpen. Daarin wordt een aantal maatregelen voorgesteld: (1) de oprichting van provinciale ombudsdiensten, die instaan voor de opvang van klachten buiten het ziekenhuis en die dichter bij de patiënt staan; (2) de aanwijzing van de ombudspersonen in de ziekenhuizen door deze provinciale ombudsdiensten; (3) de invoering van een cumulverbod voor ombudspersonen met andere functies in het ziekenhuis; (4) het begrijpelijk inlichten van de patiënt over de ombudsdienst in het ziekenhuis bij de opnameverklaring en (5) een permanente vorming voor de ombudspersonen.
In de huidige regeling zijn patiëntenrechten niet van toepassing op alle zorgverstrekkers. Wij pleiten ervoor om het toepassingsveld van de patiëntenrechten uit te breiden tot alle zorgberoepen, dus ook verzorgenden, psychologen, maatschappelijk werkers, enz. Tot slot moet ook de afdwingbaarheid van de rechten van de patiënt beter gewaarborgd worden.
Niet alleen in de toepassing van de patiëntenrechtenwet zijn er knelpunten, er stellen zich ook problemen in relatie tot de wetgeving inzake de bescherming van de persoon van de geesteszieke. Belangrijk is dat er in de schoot van de Federale Commissie “Rechten van de Patiënt” een werkgroep “psychiatrie” opgericht is die de Commissie zal adviseren aangaande mogelijke aanbevelingen om de positie van psychiatrische patiënten te verduidelijken.

Chronische patiënten
Vanaf 2007 zullen D-geneesmiddelen beperkt terugbetaald worden. Dit laat toe dat de kost voor de patiënt meegeteld wordt in de maximumfactuur. Chronische patiënten zullen daardoor veel sneller niets meer moeten opleggen omdat ze veel vlugger boven de drempel van de maximumfactuur zullen komen. Het tweede grote voordeel van dit systeem is dat we een veel duidelijker beeld krijgen van het verbruik en het voorschrijven van deze geneesmiddelen. Op die manier kunnen we in de toekomst naar een veel betere terugbetaling van deze geneesmiddelen gaan. Uiteindelijk is ons doel dat een veel groter deel van de kost van deze geneesmiddelen voor chronische patiënten wordt terugbetaald, nl. 85% wordt terugbetaald en de patiënt betaalt 15% remgeld.

Zorgverzekering
Wij eisen voorts dat patiënten met een ernstige aandoening, die niet zwaar zorgbehoevend zijn, aanspraak kunnen maken op de tussenkomsten uit de zorgverzekering. Dit is mogelijk door de toegang tot de zorgverzekering sneller open te stellen voor wie ze acuut nodig heeft én uit te breiden tot een aantal zware aandoeningen, zoals multiple sclerose, kanker of psychiatrische aandoeningen.

Tegemoetkomingen en zelfredzaamheid
De beoordeling van de zelfredzaamheid speelt momenteel soms in het nadeel van bepaalde categorieën patiënten, die daardoor hun uitkeringen langdurig en ernstig zien dalen op basis van een eenmalige gunstige beoordeling. Een evaluatie van het huidige systeem dringt zich op (bvb door de beslissingen beperkt in de tijd te maken).

Gezelschapsdieren in instellingen
Onder bepaalde voorwaarden oefenen gezelschapsdieren een gunstige invloed uit op de lichamelijke en geestelijke gezondheid van senioren, zieken, psychiatrische patiënten en vereenzaamde personen. Waar mogelijk moet hun aanwezigheid in instellingen mogelijk gemaakt worden.

Erkenning geestelijke gezondheidsberoepen
Met de erkenning van de titel voor de beroepsuitoefening van psychotherapeut is men reeds zeer lang bezig. Je kunt niet zeggen dat de paarse regeringen het dossier links hebben laten liggen, er zijn zowel door minister Magda Aelvoet als door minister Rudy Demotte voorstellen uitgewerkt. Maar de strekkingen en sectoren binnen het werkveld komen onderling niet tot een overeenkomst en ook de politici houden er tegengestelde meningen op na. Door deze onenigheid verloopt de besluitvorming moeizaam en traag. sp.a wil dat de erkenning in de volgende legislatuur wettelijk geregeld wordt.

Patiëntenverenigingen en –raden
Wij vragen een wettelijk kader om de onafhankelijkheid en zelfstandigheid van de patiëntenraden te garanderen en de bevoegdheden ervan te bepalen. De patiënt moet een grotere rol kunnen spelen in het beleid van de diverse voorzieningen van de geestelijke gezondheidszorg. Zo zouden patiëntenverenigingen een stem moeten krijgen in de lokale ethische comités.

_____________________________________________

Spirit

In grote lijnen kan spirit zich goed vinden in het memorandum van Uilenspiegel. Al zal de nieuwe regering natuurlijk wel rekeningen moeten houden met de financiële haalbaarheid van al deze verschillende suggesties.

Spirit pleit sterk voor homogene bevoegdheidspakketten inzake gezondheidszorg, ook voor de geestelijke gezondheidszorg. Aangezien de geestelijke gezondheidszorg een persoonsmaterie bij uitstek is, komt dit logischerwijze aan de gemeenschappen toe. Bovendien is er in Vlaanderen en Wallonië duidelijk een verschil in visie op de geestelijke gezondheidszorg. Reden te meer om dit te regionaliseren.

Spiritsenator Lionel Vandenberghe heeft reeds een wetsvoorstel ingediend om het beroep van de klinische psychologen, klinische orthopedagogen en klinische seksuologen wettelijk te regelen. Dit ter bescherming van de hulpverlener én van de cliënt/patiënt tegen charlatans.
Het voorstel wil de uitoefening van de geneeskunde positief definiëren en de bevoegdheden en erkenningsvoorwaarden voor alle gezondheidszorgberoepen duidelijk definiëren. Zo wordt de maatschappij beschermd tegen personen die geen gezondheidszorgberoep mogen uitoefenen en tegen de incompetentie bij de gezondheidszorgers zelf.
Lionel Vandenberghe stelde dit voorstel in nauw overleg met universiteiten en verschillende beroepsverengingen van de sector op, maar stuit jammer genoeg op heel wat Franstalig verzet. In de volgende regering wil spirit dit wel gerealiseerd zien. Meer info vind je op www.dederdeweg.info.

Spirit heeft tijdens de voorbije legislatuur via meerdere vragen en voorstellen ook aandacht gevraagd voor een juiste toepassing van én informatie over de patiëntenrechten in het algemeen en gaat na op welke wijze de wetgeving hieromtrent nog dient aangepast.

Ook discriminaties die er bestaan ten opzichte van psychiatrische patiënten moeten worden weggewerkt. Spiritkamerlid Annemie Roppe trachtte zo de verschillende ministers van Economie (eerst Fientje Moerman, nadien Marc Verwilghen) duidelijk te maken dat de discriminaties die er bestaan in de hospitalisatieverzekeringen voor chronische en voor psychiatrische patiënten onaanvaardbaar zijn. Ondertussen werd voor de chronische patiënten al een oplossing geboden. Voor psychiatrische patïënten blijft verder aandringen nodig.

Spirit is er zich tot slot ook van bewust dat patiëntenverenigingen en verenigingen van familieleden van patiënten een belangrijke rol vervullen in de informatie over en de begeleiding van psychiatrische patiënten en is er dan ook van overtuigd dat hiervoor de nodige middelen dienen vrijgemaakt worden.

Spiritkamerlid Annemie Roppe en Spiritsenator Lionel Vandenberghe

_____________________________________________

VLD : Wat wil de VLD de volgende legislatuur doen ?
1. De VLD kan zich er in vinden dat de zorgketen nooit wordt doorbroken. We stellen vast dat vandaag na een behandeling mensen vaak te vlug aan hun lot worden overgelaten zonder een langdurige nazorg.
2. De VLD is voor een meer toegankelijke gezondheidszorg, ook voor de patiënten in de geestelijke gezondheidszorg. We moeten onderzoeken of we hier via de maximumfactuur niet een en ander kunnen rechttrekken, zowel wat betreft de kosten voor geneesmiddelen als voor het verblijf in de verschillende types van voorzieningen.
3. De VLD is zich bewust van het stigma dat toch nog kleeft op de geestelijke gezondheidszorg, daarom is ze het met u eens dat een uitgebreide informatiecampagne deze vooroordelen moet wegwerken, zodat de integratie in het maatschappelijk leven en in het arbeidsproces makkelijker kan verlopen
4. De VLD wil het beroep van psychotherapeut, klinisch psycholoog erkennen teneinde een duidelijk onderscheid te kunnen maken tussen wie een ernstige opleiding heeft en wie een charlatan is. Evenwel verbindt de VLD aan deze erkenning de voorwaarde van een degelijke opleiding en samenwerking met een arts teneinde fysische aandoeningen te kunnen vaststellen.
5. De VLD wil verder werk maken van patiëntenrechten door de functie van ombudsman te verfijnen, dwz hem minder afhankelijk te maken van de instelling waarvoor hij werkt, een federale ombudsman of –vrouw aan te stellen voor beide landsgedeelten en die federale ombudsman of –vrouw toegankelijker te maken.
6. Uit uw opmerkingen leid ik af dat het kwaliteitsdecreet dat voorziet in inspraak voor bewoners van een voorziening, dit onvoldoende gerealiseerd wordt voor voorzieningen in de geestelijke gezondheidszorg. De VLD is bereid om voor deze sector het kwaliteitsdecreet bij te sturen.

Wat heeft de VLD gerealiseerd
1. De VLD heeft een wetsvoorstel ingediend teneinde het Vlaamse patiëntenplatform en zijn Waalse tegenhanger LUS officieel te laten erkennen als vertegenwoordiger van de patiënten en hun afgevaardigden een plaats te geven in de RIZIV-organen om daar de belangen van de patiënt te verdedigen. Zowel het Vlaams patiëntenplatform als het LUS zijn een koepel van de diverse bestaande patiëntenorganisaties. Het voorstel werd niet goedgekeurd, maar inmiddels werd wel voorzien in de toekenning van federale middelen aan beide patiëntenorganisaties. Deze beide instanties zouden dan ook de instanties zijn die advies zouden verstrekken aan de minister mbt alle zaken die patiënten en patiëntenrechten aangaan.
2. De VLD heeft bij de vorige federale regering aan de basis gelegen om de individuele responsabilisering in te voeren van artsen. Dat betekent dat geregeld artsen worden gecontroleerd op hun voorschrijfgedrag en dat wie teveel geneesmiddelen voorschrijft dan het gemiddelde, daarover uitleg moet verschaffen en een sanctie kan oplopen.