Algemeen | Onze werking | Historiek

Algemeen

De vzw UilenSpiegel streeft kwalitatieve verbeteringen na van de Geestelijke Gezondheidszorg en van de samenleving in het algemeen.

UilenSpiegel is er voor: patiënten, gebruikers, cliënten en ervaringsdeskundigen die te maken hebben (gehad) met geestelijke gezondheidszorg – ook voor mensen met psychische moeilijkheden, levensmoeilijkheden en mensen met bijzondere psychische ervaringen – ook voor hen die zich solidair verklaren met de belangen van deze groep.

Met Geestelijke gezondheidszorg bedoelen we: zowel de reguliere erkende geestelijke gezondheidszorg als het domein van de alternatieve niet-erkende geestelijke gezondheidszorg.

UilenSpiegel heeft een uitgesproken pluralistisch karakter, vele verschillende meningen zijn dus welkom! UilenSpiegel legt de nadruk op en bevordert de wederzijds respectvolle communicatie tussen mensen. UilenSpiegel leeft en werkt vooral dankzij de inzet van ervaringsdeskundigen en vrijwilligers.

Uilenspiegel tracht haar doelstelling te realiseren door:
- de publieke opinie te sensibiliseren
- belangenbehartiging: opkomen voor de (ex)patiënt
- onze rechtstreekse doelgroep en het brede publiek te informeren
- het bevorderen van participatie
- het organiseren van lotgenotencontact

Onze werking

UilenSpiegel heeft een vzw-structuur en bestaat dus uit een Raad van Bestuur en een Algemene Vergadering. Sinds 12 december 2006 bestaat de Raad van Bestuur uit volgende 5 leden:

- Stéphane De Geest (effectief, voorzitter)
- Rafaël Daem (effectief, woordvoerder)
- Leo Wolfs (effectief, secretaris)
- Jan Haex (effectief, penningmeester)
- Heidi Haex (effectief)
- Bernard Vanlierde (effectief)
- Johny Verelst (effectief)
- Marie-Thérèse Bossuyt (waarnemend)

UilenSpiegel wordt gesubsidieerd door het Ministerie van Volksgezondheid. Voorlopig beschikken we over onvoldoende middelen om met personeel te werken. Al onze activiteiten gebeuren dus dankzij de enthousiaste inzet van ervaringsdeskundigen en vrijwilligers.

UilenSpiegel werkt ook met een stuurgroep. De denkgroep is een soort denktank van UilenSpiegel. Vrijwilligers kunnen regelmatig samen komen om bepaalde inhoudelijke punten uit te werken zoals: het jaarthema van UilenSpiegel, evaluatie van ons tijdschrift "Spiegel", het verzamelen van knelpunten waarmee (ex)patiënten geconfronteerd worden,… Voor extra info over de denktank kan je terecht bij Kris Reekmans.

De Psychose- en Schizofreniegroep is een zelfhulpgroep van UilenSpiegel voor personen met psychose en schizofrenie-problemen. Zij komt gemiddeld 6 maal per jaar samen in Leuven of Brussel en is de eerste en enige in haar soort in Vlaanderen. Meer info bij Kris Reekmans of Ingrid Jongeneelen.

De UilenSpiegel-groep "Giraf" werkt rond Geweldloze Communicatie. Voor informatie over dit thema en deze groep kan u terecht bij Rob Daneels.

UilenSpiegel werkt ook met regionale afdelingen. Deze worden geleid door enkele ervaringsdeskundigen die de verantwoordelijkheid voor het uitwerken en het aanbieden van een jaarprogramma op zich nemen. Concreet bestaat het aanbod van de verschillende afdelingen meestal uit: ontspanningsactiviteiten, gespreksbijeenkomsten rond een thema, informatienamiddagen of culturele uitstappen. Momenteel zijn een 20-tal regionale groepen actief.

Historiek:

In de jaren ‘60 en begin ‘70 ontstonden in verschillende landen bewegingen die opkwamen voor meer mensenrechten, inspraak en mondigheid van de burger.

Pas op het einde van de jaren ‘80 klinkt de stem van de gebruiker zelf in de geestelijke gezondheidszorg voor het eerst wat luider. Er ontstonden in Vlaanderen enkele groeperingen van gebruikers, die het beleid met succes wisten te benaderen en te beïnvloeden. Deze groepen en een aantal individuen wisten via de media de publieke opinie voor het eerst in behoorlijke mate te beroeren rond het thema psychiatrie.

De Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheidszorg (VVGG) deed de nodige inspanningen om, in het kader van haar doelstellingen, de gebruikers te ondersteunen met het oog op organisatie en vertegenwoordiging binnen de VVGG. Hieruit ontstond in 1990 het “Gebruikersoverleg” dat in 1993 als vzw gestructureerd werd. Het Gebruikersoverleg organiseerde verscheidene studiedagen, persconferenties en ontmoetingsdagen. Het initiatief verwaterde na 1993.

In 1996 werd door de VVGG een poging ondernomen om de patiëntenvertegenwoordiging opnieuw te starten. Een petitie voor steun en erkenning werd opgezet. Sinds de herfst van ‘96 werden de bijeenkomsten van de patiëntenbeweging autonoom georganiseerd en geleid. De deelnemers aan deze vergaderingen bespraken grondig de doelstellingen, werkwijzen en structuren die de nieuwe beweging “UilenSpiegel” zouden schragen. Op 13 september 1997 werd vzw UilenSpiegel, Patiëntenvertegenwoordiging Geestelijke Gezondheidszorg Vlaanderen opgericht.

Op 10 oktober 1997, Werelddag Geestelijke Gezondheidszorg, werd een omvangrijke petitie om steun en erkenning én een 10-punten manifest aan de overheid overhandigd. UilenSpiegel vzw organiseerde jaarlijkse een studiedag rond verscheidene thema’s. De laatste jaren wordt er naast de gewone werking jaarlijks een weekend, een nieuwjaarsfeestje, een denkdag en een studiedag georganiseerd.

Op 10 oktober 1998 organiseerde de vereniging haar eerste studiedag over “Vrijwillige inzet” te Leuven, tevens het jaarthema voor 1998. In de loop van november kende de vereniging een belangrijke bestuurswissel. De nieuwe ploeg hervatte de werkzaamheden en zorgde voor de realisatie van een uitgebreide jaarplanning.

Op 8 oktober 1999 organiseerde de vereniging in Antwerpen een studienamiddag rond het jaarthema “rechten van de patiënt”.

Op 6 oktober 2000 richtten we te Hasselt een forum van gebruikers in: patiënten die, via hun individuele getuigenissen een visie vertolkten op het jaarthema “Zorg neemt zorgen weg”.

Op 9 november 2001 richtten we te Gent opnieuw een forum op voor ervaringsdeskundigen die verwoordden hoe zij hun behandeling en geestelijke gezondheidszorg ervaren hadden. De provinciale en federale overheid gaven hun visie op patiëntenparticipatie. LuCas, het samenwerkingsverband tussen de Leuvense Universiteit en Caritas gaf tekst en uitleg bij het onderzoek dat ze uitvoerden in opdracht van UilenSpiegel.

Tijdens de studiedag te Leuven van 22 november 2002 richtten we de aandacht op patiëntenparticipatie, zowel binnen de eigen vereniging als binnen beschut wonen en participatie aan het beleid. Ook was er aandacht voor de nieuwe wet op de patiëntenrechten met een toelichting van o.a. voormalig Federaal Minister van Volksgezondheid Magda Aelvoet.

In 2003 was de studiedag in Brussel van UilenSpiegel gewijd aan het aspect Tijd. Hierbij werd ingegaan op de specifieke beleving van tijd door patiënten.

In 2004 werd gekozen voor een enigszins andere aanpak. In plaats van één enkele studiedag opteerde UilenSpiegel ervoor om per provincie een debatnamiddag in te richten onder het thema: “Kent de patiënt zijn rechten binnen de psychiatrie?”, dit om de nog prille wet op de patiëntenrechten meer bekendheid te geven.

Voor het werkjaar 2005 knoopten we terug aan bij de traditie van de jaarlijkse studiedag. Dit jaar kwam de problematiek van de dwangopname aan bod, onder het motto “Ongedwongen spreken over gedwongen opname”, dit keer georganiseerd in samenwerking met Similes en de VVMD.